Soğuk Savaş Sonrası Kavramı
Soğuk Savaş (SS) kesin olarak Batı tarafından kazanıldı. SS ertesinde ABD dünya hegemonu olarak ortaya çıktı, ama AB (özellikle de Almanya) ve Japonya da bölgesel eksenler olarak belirdi. Bu arada, batı Avrupa’yla Rusya arasında biri Ukrayna gibi eski SSCB cumhuriyetlerinden, diğeri de Macaristan gibi eski Doğu Bloku devletlerinden oluşan bir “çifte tampon” kurulduğundan, Avrupa’nın güvenlik endişesi kalmamıştı. Bununla birlikte, evrensel duruma bakıldığında hem blok disiplininin sona ermesinin yarattığı istikrarsızlık, hem de geleceğin umut sunmaması endişe vermekteydi. Nitekim, 5,5 milyarlık dünya nüfusu 21. Yüzyılın ilk çeyreğinde 8,5 milyar olacaktı ve bu büyümeyle baş edebilmek için dünya gayrı safi hasılasının 2025 yılına kadar her yıl ortalama yüzde 1,9 büyümesi gerekiyordu. Oysa, SS döneminin son 10 yılında bu oran bazen negatif bile olmuştu. Kaldı ki, zengin ülkelerle fakirler arasındaki uçurum hızla açılmaktaydı. Sonuçta rekabetin şiddetlenmesi ve çatışmaların artması beklenmeliydi. Diğer yandan, 2000′lerde en az 15 azgelişmiş ülkenin elinde kitle tahrip silahları bulunacağı hesaplanmaktaydı.
Büyük zaferle sonuçlanan ve dönem açan savaşlar sonrasında bir yeni düzenden bahsedilir; 1815 Viyana Kongresinin kurduğu “Avrupa Uyumu”, Birinci Savaş sonunun 1919 “Versailles Düzeni” gibi. İngiltere ve ABD’nin fazla erken davranarak daha Ağustos 1941′de Atlantik Bildirgesiyle sözünü ettikleri yeni düzen, esas olarak, SS sonrasında “Yeni Dünya Düzeni” adıyla Bush tarafından 1991′de ilan edildi.
Her seferinde ülke sayısı ve çatışmalar artmıştı. Bu sefer de öyle oldu.
(B. Oran)